سال ۲۰۲۶ به احتمال زیاد به عنوان سالی در تاریخ ثبت میشود که ممکن است بزرگترین رویداد ال نینو در دوران معاصر رخ دهد؛ در حالی که جهان برای مواجهه با هجوم پدیدههای حدی آب و هوایی به تکاپو افتاده است.
سازمان هواشناسی از وقوع رگبار و رعد و برق در مناطق آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کرمانشاه، کردستان، همدان، زنجان، قزوین، گیلان، مازندران و همچنین ارتفاعات مرکزی البرز خبر داد.
با توجه به احتمال افزایش بارشها، از ماههای گذشته وزارت نیرو با ارسال نامههایی به سازمانها و مراکز مختلف، بر تهیه دستورالعملهای نحوه مواجهه با سیلاب تأکید کرده است.
اداره کل هواشناسی استان تهران از افزایش ۲ تا ۴ درجهای دمای هوا در این استان طی روزهای چهارشنبه تا جمعه خبر داد و اعلام کرد روند کاهش دما از شنبه آغاز خواهد شد.
مدیر گروه پیشآگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو با اشاره به تقویت النینوی ۲۰۲۶، گفت: این پدیده میتواند احتمال تغییر الگوهای بارش در ایران را افزایش دهد.
سازمان هواشناسی با صدور هشدار سطح زرد از تشدید فعالیت سامانه بارشی از روز جمعه (۱۰ مهر) تا شنبه (۱۱ مهر) در بخشهایی از شمال، غرب، جنوب و شرق کشور خبر داد و نسبت به احتمال آبگرفتگی معابر، طغیان رودخانههای فصلی و اختلال در تردد جادهای هشدار داد.
اردبیل در سالهای اخیر بارها اثر بارشهای شدید را در راهها، پلها، مزارع و مناطق مسکونی تجربه کرده است؛ حالا با پیشبینی بارش نرمال تا بیش از نرمال پاییز و همزمانی آن با تغییرات اقلیمی و پدیده «ال نینو»، سؤال اصلی میزان آمادگی استان برای مدیریت روانآب و سیلاب است.
بر اساس الگوهای اقلیمی، النینو میتواند باعث افزایش بارندگی در برخی مناطق و کاهش بارش در مناطق دیگر شود. پدیده اقلیمی النینو که به دلیل گرمشدن غیرعادی سطح آبهای اقیانوس آرام استوایی رخ میدهد، میتواند در ماههای پیش رو الگوهای آبوهوایی مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
دانشمندان اقلیم برآورد کردهاند گرمای اضافی ناشی از پدیده ابرالنینو در شش ماه آینده میتواند به مرگ بیش از ۴۵۰ هزار نفر در سراسر جهان منجر شود؛ موجی از گرما که از اندونزی و هند تا نیجریه و آمریکا را تحتتأثیر قرار خواهد داد.
استاد زلزلهشناسی گفت: پدیده «سوپر النینو» ممکن است موجب فعالیتهای لرزهای محلی در گسلهای دارای تنش بحرانی شود؛ اما نمیتوان رابطه مستقیم بین یک الگوی اقلیمی مانند «النینو» در بازهای کوتاه و وقوع زمینلرزهای بزرگ یا بالعکس برقرار کرد.
هواشناسی مازندران روز یکشنبه با صدور هشدار سطح زرد پیش بینی کرد که دریای خزر در طی این مدت با وزش باد شدید، مواج خواهد شد و برای فعالیت های دریایی مناسب نیست.
معاون وزارت نیرو با تأکید بر ضرورت آمادگی برای سناریوهای مختلف ناشی از پدیده النینو، از پایش مستمر هشدارهای هواشناسی، افزایش آمادگی برای مهار سیلابهای احتمالی و استفاده از ظرفیت سدها و منابع آب زیرزمینی خبر داد
النینو معمولا با افزایش بارندگی در جنوب آمریکا و دورههای خشکتر در بخشهایی از شمال این کشور همراه است. اما النینوی فعلی از این جهت استثنایی است که افزایش دمای منطقه نینو ۳.۴ از آستانه «ابرالنینو» عبور کرده است.
بر اساس چشمانداز فصلی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و خروجی مدلهای چندگانه اقلیمی، احتمال تداوم شرایط النینویی تا زمستان ۱۴۰۵ و اوایل ۱۴۰۶ مطرح شده است؛ شرایطی که در برخی مناطق جهان میتواند با تغییر مسیر سامانههای بارشی، افزایش رخدادهای بارشی حدی و تشدید مخاطرات هیدرومتئورولوژیک همراه باشد.
شدت بارشها و وزش طوفان از شامگاه دوشنبه، خسارات گستردهای برای استان مازندران ایجاد کرد که با آبگرفتگی معابر، جاری شدن سیلاب و سقوط درختان در مناطق مختلف استان، روز سهشنبه، تمام ادارات، مراکز آموزشی و بانکهای استان تعطیل شد.
همزمان با مطرح شدن احتمال بارشهای فراتر از نرمال در پاییز امسال تحت تأثیر شرایط النینویی، وزارت نیرو برنامهریزی برای مواجهه با سناریوهای مختلف بارشی را در دستور کار قرار داده است؛ از پایش مستمر شرایط جوی و مدیریت مخازن سدها تا تقویت سامانههای پیشبینی و هشدار و هماهنگی دستگاههای مسئول، با هدف کاهش خسارات احتمالی بارشهای شدید.
النینوی ۲۰۲۷–۲۰۲۶ در حال تقویت است و شواهد علمی نشان میدهد که در برخی مناطق ایران میتواند زمینه افزایش بارش و در نتیجه افزایش خطر سیلاب را در ماههای پیشرو، بهخصوص در فصل پاییز سال۱۴۰۵ فراهم کند.